Eolas Bunúsach
Is dócha go dtarlóidh saothrú ráib síl ola GMHT in Éirinn go luath amach anseo. Mar fhreagra, Teagasc initiated a 3 tionscadal bliana deartha chun (i) staidéar a dhéanamh ar acmhainneacht agus ar iarmhairt aistriú tréithe HT isteach i bpobail fiáin na Brasaíle, (ii) straitéis chomhtháite bainistithe fiailí a bhunú chun a chinntiú go gcoimeádtar éifeachtúlacht glyphosate don earnáil curaíochta agus (iii) samhaltú ama agus spásúil a dhéanamh chun leathadh féideartha na tréithe GM isteach i mbarraí neamhGM trasna an tírdhreacha a chinneadh.
Céim na Forbartha
Trialacha cheaptha teasa agus allamuigh.
Cúiseanna le Bloc / Moill
Bhí an obair le tosú i 2003. Mar sin féin, an próiseas ceadúnaithe agus an t-údarú a theastaíonn chun ceadúnas Aicme B a fháil do 3 chuir na blianta moill ar an tionscadal le breis 12 mhí. A chinntiú nach mbeadh aon mhoill bhreise ann, fuaireamar imidazolinone (IMI) Ráib síl ola HT ó sholáthraí san Astráil. IMI HT ráib síl ola
tugtar feinitíopa comhionann le ráib síl ola atá fulangach le glyphosáit; tá an dá rud resistant luibhicíd. Ach, toisc gur gineadh síl ola ráibe IMI trí mutagenesis EMS seachas trí theicnící GM tá sé díolmhaithe ó cheadúnú faoin CE 2001/18. Mar thoradh air sin bhíomar in ann trialacha allamuigh ar scála mór a dhéanamh 3 blianta in Éirinn ag baint úsáide as ráib síl ola HT. Mar a bheifí ag súil leis tháinig a thréith isteach i ndaonraí flóra dúchasacha agus mar a bhíothas ag súil leis tá aird ar leith ag teastáil ar bhainistiú an bhairr, d’fhonn rialú na saorálaithe a áirithiú.
Ba é an pointe frustrachais faoin taighde seo ná nach raibh muid in ann ráib síl ola GM HT a fhás ach fós ní raibh aon srian le ráib síl ola IMI HT a fhás., a fheidhmíonn ar an mbealach céanna agus a leathnaíonn a ghéinte trí na meicníochtaí céanna go bunúsach. Sampla clasaiceach a bhí ann den chaoi a gceadaíonn rialacháin reatha an AE an próiseas agus ní an táirge agus go bhfanann doiléir gur féidir leat an feinitíopa barr céanna a ghiniúint ó mhodhanna éagsúla. Mar sin, cé go mbeidh a dtionchar ar an gcomhshaol mar an gcéanna, tá reachtaíocht láidir i gceann acu agus tá an ceann eile ar fáil saor in aisce lena shaothrú.
Sochair tharscaoilte
Is gníomhaireacht taighde stáit é Teagasc a bhfuil sé de chúram air aghaidh a thabhairt ar cheisteanna is ábhar imní don phobal. Tá GM ar cheann de na saincheisteanna sin ach fós féin tá srian ar an gcumas chun imscrúdú agus taighde a dhéanamh, nach bhfuil eolach ar phrionsabail na bitheolaíochta. Tá torthaí an taighde seo le foilsiú agus cuireadh tús leo i 2005. Is é an buntáiste nach bhfuil fágtha againn ná go bhfuil staidéar fós le déanamh againn ar ráib síl ola GMHT in Éirinn.
Costas Taighde
Bhí costas an taighde comhionann leis an méid a bhí buiséadaithe dó le ráib síl ola GMHT. Ba é an costas is mó ná gur chailleamar bliain.
Tagairt do Foilseachán
Príomh-Imscrúdaitheoir
Dr. Eòghan Mullins, Teagasc Crops Research Centre, Páirc na Darach, Ceatharlach
Eolas Teagmhála
Ewen.mullins@teagasc.ie