sentenza tal-ECJ: -Istati Membri ma jistgħux jadottaw miżuri ta 'emerġenza fir-rigward ikel u għalf modifikat ġenetikament sakemm ma jkunx evidenti li hemm riskju serju għas-saħħa jew għall-ambjent

Stqarrija għall-istampa tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, 13 Settembru 2017

Fl 1998, il-Kummissjoni Ewropea awtorizzat it-tqegħid fis-suq ta' qamħirrum ġenetikament modifikat MON 810. Fid-deċiżjoni tagħha, il-Kummissjoni rreferiet għall-opinjoni tal-Kumitat Xjentifiku li ddikjarat li ma kien hemm l-ebda raġuni biex wieħed jemmen li dak il-prodott ikollu xi effetti negattivi fuq is-saħħa tal-bniedem jew l-ambjent.

Fl 2013, il-Gvern Taljan talab lill-Kummissjoni biex tadotta miżuri ta’ emerġenza biex tipprojbixxi l-kultivazzjoni tal-qamħirrum MON 810 fid-dawl ta’ xi studji xjentifiċi ġodda mwettqa minn żewġ istituti ta’ riċerka Taljani. Fuq il-bażi ta' opinjoni xjentifika maħruġa mill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA), il-Kummissjoni kkonkludiet li ma kien hemm l-ebda evidenza ġdida bbażata fuq ix-xjenza biex tappoġġja l-miżuri ta’ emerġenza mitluba u biex tinvalida l-konklużjonijiet preċedenti tagħha dwar is-sikurezza tal-qamħirrum MON 810. Minkejja dan, fil 2013 il-Gvern Taljan adotta digriet ministerjali li jipprojbixxi l-kultivazzjoni tal-MON 810 fit-territorju Taljan.

Fl 2014, Is-Sur Giorgio Fidenato u oħrajn ikkultivaw il-qamħirrum MON 810 bi ksur tad-digriet ministerjali, li għalihom ġew imħarrka.

Fil-kuntest ta’ proċedimenti kriminali miġjuba kontra dawk il-persuni, il-Qorti ta’ Udine (Qorti Distrettwali, Udine, Italja) staqsiet il-Qorti tal-Ġustizzja, b'mod partikolari, jekk miżuri ta’ emerġenza jistgħux, fir-rigward tal-ikel, jittieħdu fuq il-bażi tal-prinċipju ta' prekawzjoni. Skond il-prinċipju ta' prekawzjoni, L-Istati Membri jistgħu jadottaw miżuri ta’ emerġenza sabiex jevitaw riskji għas-saħħa tal-bniedem li għadhom ma ġewx identifikati jew mifhuma bis-sħiħ minħabba l-inċertezza xjentifika.

Bis-sentenza tagħha mogħtija llum, tindika l-Qorti, l-ewwel nett, li kemm il-liġi tal-UE dwar l-ikel kif ukoll il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-ikel u l-għalf modifikati ġenetikament ifittxu li jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem u l-interess tal-konsumaturi, filwaqt li jiġi żgurat il-funzjonament effettiv tas-suq intern, li minnhom il-moviment ħieles ta' ikel u għalf sikur u bnin huwa aspett essenzjali.

F'dak il-kuntest, il-Qorti ssib li, fejn ma jkunx evidenti li prodotti ġenetikament modifikati x'aktarx li jikkostitwixxu riskju serju għas-saħħa tal-bniedem, is-saħħa tal-annimali jew l-ambjent, la l-Kummissjoni u lanqas l-Istati Membri ma għandhom l-għażla li jadottaw miżuri ta’ emerġenza bħall-projbizzjoni fuq il-kultivazzjoni tal-qamħirrum MON 810.

Il-Qorti tenfasizza li l-prinċipju ta' prekawzjoni, li jippresupponi inċertezza xjentifika fir-rigward tal-eżistenza ta’ riskju partikolari, mhuwiex biżżejjed għall-adozzjoni ta’ miżuri bħal dawn. Għalkemm dak il-prinċipju jista' jiġġustifika l-adozzjoni ta' miżuri provviżorji ta' ġestjoni tar-riskju fil-qasam tal-ikel b'mod ġenerali, ma tippermettix li d-dispożizzjonijiet stabbiliti fir-rigward ta’ ikel modifikat ġenetikament jiġu injorati jew modifikat, b'mod partikolari billi tirrilassahom, peress li dak l-ikel diġà għadda minn valutazzjoni xjentifika sħiħa qabel ma tqiegħed fis-suq.

Barra minn, il-Qorti ssib li Stat Membru jista', fejn tkun infurmat uffiċjalment lill-Kummissjoni bil-ħtieġa li tirrikorri għal miżuri ta’ emerġenza u fejn il-Kummissjoni ma tkunx aġixxiet, jadottaw tali miżuri fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, tista' żżomm jew iġedded dawk il-miżuri, sakemm il-Kummissjoni ma tkunx adottat deċiżjoni li teħtieġ l-estensjoni tagħhom, emenda jew abrogazzjoni. F'dawk iċ-ċirkostanzi, il-qrati nazzjonali għandhom ġurisdizzjoni biex jevalwaw il-legalità tal-miżuri kkonċernati.

Il- test sħiħ tas-sentenza hija ppubblikata fuq il-websajt CURIA fil-jum tal-kunsinna.